I trymestr ciąży od 1 do 13 tygodnia

I trymestr ciąży od 1 do 13 tygodnia

Od pierwszego do czwartego tygodnia

co się dzieje z dzieckiem

• Zapłodnienie: kiedy dojrzała komórka jajowa uwolni się z jajnika, zostaje przechwycona przez jajowód. Będzie tam czekała przez maksymalnie 24 godziny, gotowa do zapłodnienia. Po tym, jak plemnik wedrze się już do niego, zapłodnione jajeczko dzięki delikatnym ruchom rzęsek w jajowodzie wędruje przez jajowód, by po około pięciu dniach dostać się do macicy.
• Zagnieżdżenie: siódmego dnia od zapłodnienia, po około dwóch dniach przebywania w macicy, jajo płodowe zagnieżdża się w błonie śluzowej. Komórki trofoblastu (czyli komórki zewnętrzne blastocysty, z których w przyszłości wytworzy się łożysko) wnikają między komórki błony śluzowej macicy. W ten sposób embrion podejmuje kontakt z krwiobiegiem matki, dzięki któremu będzie dostawał wszystkie niezbędne do rozwoju substancje.
• Zarodek zaczyna wytwarzać hormon ciąży HCG (gonadotropina kosmówkowa, Human Chorionic Gonadotropin). HCG jest jednym z hormonów, które utrzymują ciążę w organizmie matki i zapewniają rozwój dziecku.

co się dzieje z matką

• Zarówno zapłodnienie, jak i zagnieżdżenie jajeczka odbywają się w całkowitej tajemnicy – jeszcze nawet nie podejrzewasz, że w twoim organizmie coś się zmienia. Wprawdzie w momencie zagnieżdżenia jajeczka może dojść do niewielkiego krwawienia, ale mało która kobieta domyśla się wtedy, jakie procesy właśnie w niej zachodzą.
• Niektóre kobiety twierdzą, że zaraz po zapłodnieniu mają zupełnie nowe, specyficzne uczucie „bycia w ciąży”. Chociaż nie ma jeszcze na to żadnych dowodów, mają pewność, że właśnie coś się wydarzyło.

5 tydzień ciąży

Jak rozwija się twoje dziecko…

• Można już dostrzec kulisty zawiązek głowy, a na końcu zakrzywionych pleców mały ogonek.
• Zaczyna bić serce, na samym początku uderza około 20-25 razy na minutę, by stopniowo przyspieszyć do nawet 160 uderzeń na minutę w jedenastym tygodniu ciąży.
• Powstają zawiązki mózgu, kręgosłupa, rdzenia kręgowego i narządów zmysłu.
• Serce i układ krwionośny ciągle się rozwijają. Ciałko żółte wciąż produkuje progesteron, który stoi na straży młodziutkiego zarodka. Pęcherzyk żółtkowy dostarcza większości składników odżywczych i będzie to robił aż do momentu, gdy łożysko i pępowina będą na tyle ukształtowane, by przejąć to zadanie.
• Wielkość zarodka wynosi od 2 do 4 mm.

co się dzieje z matką

• Brak miesiączki – w tym tygodniu powinno pojawić się comiesięczne krwawienie. Jednak brak miesiączki niekoniecznie musi od razu oznaczać, że jesteś w ciąży. Dla większej pewności zrób domowy test ciążowy i zgłoś się do lekarza.
• Za pomocą badania USG lekarz może już stwierdzić ciążę. Może też zlecić ci badania krwi i moczu, które potwierdzą diagnozę.
• Podczas wizyt u swojego lekarza, od teraz do trzydziestego trzeciego tygodnia ciąży, raz w miesiącu będziesz przechodziła badania kontrolne.
• W pierwszym trymestrze ciąży wiele kobiet skarży się na zmęczenie i senność – za ten stan odpowiada zwiększona produkcja hormonów w twoim organizmie.
• W tym okresie często pojawia się też uczucie napięcia i lekkiego obrzmienia piersi, również sutki mogą stać się niesłychanie wrażliwe na dotyk.

6 tydzień ciąży

Jak rozwija się dziecko

• Na monitorze USG możesz już zobaczyć, jak pulsuje serce twojego dziecka.
• Zamyka się cewa nerwowa, łącząca mózg z rdzeniem kręgowym.
• Rozwijają się zawiązki oczu i uszu, ale zarodek nadal nic nie widzi i nie słyszy.
• Rosną zawiązki kończyn górnych i dolnych.
• Tworzy się zaczątek płuc.
• Rozwija się wątroba i nerki.
• Zarodek jest zwinięty w kłębek, ma głowę i ogonek, który później zaniknie. Z wyglądu przypomina teraz krewetkę.
• Pępowina łączy zarodek z kosmówką, z której później rozwinie się łożysko. W pępowinie tworzą się naczynia krwionośne, które następnie będą transportowały składniki odżywcze.
• Pod koniec szóstego tygodnia zarodek ma od 4 do 6 mm długości, jest wielkości ziarnka ryżu.

Co się dzieje z matką

• Poranne mdłości to wynik podwyższonej produkcji hormonów; oznaczają, że jesteś w ciąży!
• Zaczęłaś odczuwać zwiększoną wrażliwość na niektóre zapachy i smaki – teraz wydaje ci się, że kiszone ogórki świetnie komponują się z czekoladą, a ulubione perfumy stają się nagle nie do zniesienia.
• Możesz czuć lekkie napięcie w dole brzucha, co jest oznaką, że macica się powiększa – teraz jest wielkości mandarynki – a elastyczne wiązadła, które ją utrzymują, zaczęły się rozciągać. Pojawia się też potrzeba częstego oddawania moczu.

7 tydzień ciąży

Jak rozwija się dziecko

• Rozwija się żołądek i wątroba.
• Na końcach nóg pojawiają się płetwy, z których później wykształcą się stopy.
• Ogonek embrionu osiąga swoją największą długość, zanim stopniowo zacznie się zmniejszać, aby w końcu całkiem zaniknąć.
• Zawiązki rączek dzielą się na poszczególne segmenty, z których rozwiną się ramiona, przedramiona, stawy i dłonie.
• Rozwija się mózg – różnicują się komórki nerwowe kory mózgowej, tworzy się przysadka.
• Dwie ciemne plamki, które pojawiły się po bokach głowy, kiedyś staną się oczami.
• Rozwijają się zawiązki narządu węchu, tworzą się szczęki.
• Chłopiec czy dziewczynka? Pojawiają się zawiązki wewnętrznych i zewnętrznych narządów płciowych.
• W pełni uformowana jest już wątroba, która przejmuje funkcję pęcherzyka żółtkowego i zaczyna samodzielnie wytwarzać nowe komórki krwi.
• Zarodek znacznie urósł, ma teraz 8-10 mm długości.

co się dzieje z matką

• Twoje serce musi podjąć zwiększony wysiłek, aby przepompować duże ilości krwi, która jest niezbędna dziecku do prawidłowego rozwoju. Dlatego bije teraz znacznie szybciej, przy stałym ciśnieniu tętniczym.
• Wzrasta częstotliwość oddechu, dlatego też możesz zacząć odczuwać wyczerpanie i lekką zadyszkę. To znak, że twój organizm stara się dostarczyć dziecku odpowiednią ilość tlenu.

8 tydzień ciąży

Jak rozwija się dziecko

• Tkanka mięśniowa zagęszcza się coraz bardziej i tworzy się szkielet, na razie chrzęstny. Podczas badania USG można też dostrzec kręgosłup.
• Widoczne są już małe, jeszcze zrośnięte paluszki u rąk; niedługo też będzie można zobaczyć te u nóg.
• Kształtują się nerki.
• Wydłużają się ręce i nogi.
• Zaczynają wykształcać się powieki, choć jeszcze nie są w stanie zakryć oka.
• Twoje dziecko wciąż rośnie – mierzy teraz około 16 mm.

Co się dzieje z matką

• Zauważyłaś na pewno, że twój biust zaczął się powiększać. W ten sposób organizm przygotowuje się do produkcji pokarmu.
• Możesz mieć uczucie, że twarz zaczyna być lekko nabrzmiała, a jej rysy stały się bardziej miękkie, to efekt magazynowania wody pod skórą.

9 tydzień ciąży

Jak rozwija się dziecko

• Za pierwsze mimowolne ruchy dziecka odpowiedzialne są rozwijające się połączenia między mózgiem a mięśniami. Ręce zginają się w łokciach. Ruchy są tak delikatne, że nie możesz ich jeszcze poczuć.
• Stopniowo kształtują się rysy twarzy — formuje się górna warga, w nosie pojawiają się dziurki, uszy przesuwają się na boki głowy, oczy są już zabarwione pigmentem.
• Oczy znajdują się jeszcze po bokach małej głowy, ale wraz z jej rozwojem będą powoli przesuwać się do przodu.
• Tworzy się odpowiedzialne za zmysł równowagi ucho wewnętrzne.
• Kostnieją żebra i kręgi, a przez to zarodek staje się coraz bardziej stabilny. Kręgosłup, kolana, łokcie, ramiona i czaszka są już w pełni ukształtowane.
• Mały człowiek jest coraz większy. Pod koniec dziewiątego tygodnia ciąży zarodek mierzy około 26 mm.

Co się dzieje z matką

• Krwawiące dziąsła. Zwiększone ukrwienie sprawia, że twoje dziąsła stają się obrzęknięte i rozpulchnione. Zmiany hormonalne zmniejszają odporność dziąseł na choroby, dlatego powinnaś teraz szczególnie starannie dbać o dziąsła i zęby.
• Twoje zmysły stały się niezwykle wrażliwe. Już od jakiegoś czasu drażnią cię niektóre zapachy i smaki, ale teraz możesz zacząć obserwować również zwiększoną wrażliwość słuchu na pewne dźwięki oraz skóry na dotyk.

10 tydzień ciąży

Jak rozwija się dziecko

• Od zarodka do płodu – wszystkie narządy wewnętrzne już się ukształtowały i przemieściły na właściwe miejsce (na przykład jelita przesunęły się z pępowiny na swoje miejsce w organizmie dziecka). Teraz podejmują współpracę między sobą. Rozwinęła się też większość układów, minęło niebezpieczeństwo poważnych wad rozwojowych. Powstał oddzielny organizm, który w przyszłości będzie mógł podjąć samodzielne funkcje życiowe, dlatego przyjmuje się, że od końca tego tygodnia mamy do czynienia z płodem.
• Rozwijają się powieki, które w całości przysłaniają oczy. Powieki są jeszcze sklejone ze sobą i tak będzie do dwudziestego ósmego tygodnia ciąży.
• Chociaż dziecko sprawia wrażenie, jakby ciągle spało, w rzeczywistości ma całkiem długie okresy czuwania; porusza rękoma i nogami, otwiera usta.
• Mały człowiek wciąż rośnie – ma teraz około 3 cm długości i jest już dobrze widoczny podczas badania USG.

Co się dzieje z matką

• Biust przygotowuje się do produkcji pokarmu. Organizm niektórych kobiet już w tym okresie zaczyna wytwarzać rzadki, żółtawy płyn nazywany siarą, jest to prekursor mleka kobiecego. Może on wyciekać z piersi lub być wyciśnięty przy ucisku brodawek. Choć jest to normalne zjawisko i nie oznacza niczego niepokojącego, nie staraj się wyciskać płynu.
• Twoje wargi sromowe są teraz silnie ukrwione, co może prowadzić do lekkich obrzęków.

11 tydzień ciąży

Jak rozwija się dziecko

• Skóra, włosy i paznokcie – skóra nie jest już prześwitująca, nabiera powoli właściwej barwy, staje się grubsza, wykształcają się odpowiednie warstwy. Na głowie pojawiają się zawiązki cebulek włosowych, na paluszkach rąk i nóg rosną paznokcie.
• Można już odróżnić płeć dziecka. Jeśli to chłopiec, prącie wydłuża się i jest już wyraźnie widoczne; narządy płciowe dziewczynek na razie pozostają bez zmian.
• Jama brzuszna jest już oddzielona przeponą od części ciała, w której znajduje się niewielkie serce.
• Wielkość płodu – twoje dziecko mierzy już około 4 cm.

Co się dzieje z matką

• W tym okresie możesz mieć silne napady głodu. W takich sytuacjach staraj się jeść rozważnie, unikaj produktów zawierających duże ilości cukru. Być może apetyt na słodkie przekąski wynika stąd, że twoja waga sprzed ciąży była bardzo niska i teraz potrzebujesz jeszcze kilku dodatkowych kilogramów, aby poradzić sobie z trudami ciąży.
• Możesz się skarżyć na zawroty głowy. Takie dolegliwości są skutkiem znacznej dysproporcji pomiędzy gwałtownie zwiększającą się objętością naczyń krwionośnych a objętością krwi. Jeśli cierpisz na zawroty głowy, powinnaś regularnie chodzić na długie spacery i spędzać dużo czasu na świeżym powietrzu.

12 tydzień ciąży

Jak rozwija się dziecko

• Miarowe bicie serca – małe serduszko uderza teraz 120 do 160 razy na minutę.
• Twarz nabiera coraz bardziej ludzkich rysów. Oczy przesunęły się już ku przodowi głowy, a po bokach wykształcają się małe uszy.
• Przysadka zaczyna wytwarzanie hormonów sterujących innymi gruczołami dokrewnymi.
• W kościach szczęki pojawiają się zawiązki zębów stałych (zawiązki zębów mlecznych są gotowe już od czterech tygodni).
• Twoje dziecko mierzy około 5 cm.

Co się dzieje z matką

Tarczyca podjęła swoją czynność i znacznie się powiększyła, dlatego niektóre bluzki i golfy mogą być przyciasne na szyi.
Zmiany hormonalne sprawiają, że tracisz cierpliwość i czasami ogarnia cię zdenerwowanie z powodu drobiazgów. W takich sytuacjach staraj się nie tracić opanowania, zatrzymaj się na chwilę, odetchnij głęboko kilka razy i policz do dziesięciu, napięcie powinno minąć.

13 tydzień ciąży

Jak rozwija się dziecko

• W krtani płodu zaczynają się rozwijać struny głosowe.
• Organy wewnętrzne ciągle rosną – trzustka, jelita, wątroba, żołądek oraz płuca – wszystkie narządy nieustannie dojrzewają, aby mogły wkrótce podjąć samodzielne funkcje życiowe.
• Rozwija się zmysł dotyku, mały człowiek potrafi bawić się pępowiną.

Co się dzieje z matką

• Wzrasta twoje dzienne zapotrzebowanie na energię. Od tego miesiąca zaczniesz przybierać na wadze.
• Zwiększona przemiana materii może mieć pewien przykry skutek uboczny – istnieje prawdopodobieństwo, że zaczniesz się nadmiernie pocić.