Endometrioza

Endometrioza

Słowo „endometrium” oznacza śluzówkę macicy, która w trakcie cyklu narasta i złuszcza się w czasie miesiączki. Endometrioza zaś (gruczolistność) to choroba, w której tkanki te owszem, narastają, ale w różnych częściach ciała, w postaci narośli czy guzów, które powodują różnego rodzaju dolegliwości. Choroba ta dotyka kobiet po okresie dojrzewania i przed menopauzą; występuje u 5-7% kobiet, choć nie zostało to, ze względu na trudności diagnostyczne, oszacowane dokładnie.

O chorobie tej kilka lat temu nikt jeszcze nie słyszał, a jeden z holenderskich lekarzy w roku 1994 powiedział wręcz, że wszystkie kobiety chorują na endometriozę. To kontrowersyjne stwierdzenie najprawdopodobniej wynika z faktu, że część objawów jest taka sama jak przy comiesięcznej menstruacji albo też przy innych chorobach, dlatego trudno jest chwycić ją „za ogon”.

Narośla charakterystyczne dla endometriozy w głównej mierze obejmują okolice jamy brzusznej – jajowody, jajniki, otrzewną miednicy itd. Zdarza się, że pojawiają się także w bliznach pooperacyjnych jamy brzusznej, a nawet w odbytnicy, pęcherzu, pochwie czy nawet na stromie. W wyjątkowych i rzadko spotykanych przypadkach odkryte zostały w udzie, płucach czy na ramieniu. Tak samo jak śluzówka macicy narośla reagują na hormony działające podczas cyklu, ale tu nie następuje wydalanie złuszczającej się śluzówki na zewnątrz. Powoduje to wewnętrzne krwawienie, stany zapalne, tworzenie się tkanki bliznowej, a nawet ich pęknięcie czy tworzenie się zrostów. Choroba ta rzadko przekształca się w raka (jajników i piersi), jednak kobiety, które cierpią na endometriozę są grupie podwyższonego ryzyka.

Przyczyny choroby nie są do końca znane, lekarze główną przyczynę widzą w gospodarce hormonalnej kobiet (zwiększony poziom estrogenu), wpływ środowiska (dioksyny, polychlorek fenylu), choroby w rodzinie, wczesna pierwsza miesiączka. Jednak to tylko przypuszczenia, a nie stwierdzenie faktu.

Objawy

  • niewyjaśnione bóle w okolicy miednicy przed i po samej miesiączce
  • silne krwawienia
  • mdłości
  • bezpłodność – (dotyka 30 do 40% kobiet chorych na endometriozę)
  • bóle podczas i po stosunku
  • bóle podczas oddawania moczy (gdy narośl jest w okolicy pęcherza)
  • zmęczenie
  • bolesne wypróżnianie
  • bóle krzyża
  • nieprawidłowości jelitowe w trakcie miesiączki (zaparcia lub/i biegunki)
  • czasem występuje też astma, alergia i egzema.

Diagnoza

Część z tych objawów jest podobna do zwykłych bóli miesiączkowych, dlatego diagnoza tej choroby zwykle jest niedokładna, chyba że wykona się dla pewności zabieg laparoskopii. Jest on wykonywany przy całkowitym znieczuleniu, jama brzuszna wypełniana jest dwutlenkiem węgla, następnie wykonuje się małe nacięcie w brzuchu, przez które wprowadza się rurkę ze światłem, czyli właśnie laparoskop. Dzięki niej lekarz może ocenić stan narządów, istnienie narośli lub ich brak.

Leczenie

Terapia zależna jest zawsze od stanu pacjetki i w zasadzie nie ma jednej metody. Rzadko kiedy dochodzi też do całkowitego wyleczenia – choroba ma charakter przewlekły i nawracacający. Leczenie zależne jest także od planów macieżyńskich kobiety – przepisuje się wtedy leki hormonalne, które wywołują pseudociążę i zatrzymują miesiączkowanie i rozprzestrzenianie się choroby. Są też teorie, według których sama ciąża jest zbawienna przy endometriozie, bo urodzeniu dziecka zdaża się, że choroba cofa się samoistnie. Gdy terapia hormonalna nie pomoga, wraca zabieg laparoskopii, podczas którego niszczy się ogniska endometriozy, przyżegając je, jednak ten zabieg teź nie daje stuprocentowej pewnosci na wyleczenie.

Dane tutaj przedstawione mają jedynie wartość informacyjną i nie mogą zastąpić profesjonalnej porady lekarskiej. W przypadku problemów zdrowotnych i jakichkolwiek wątpliwości należy zwrócić się po poradę do lekarza.